Պետական համակարգում մարդկանց խոշտանգում են ու դեպքերը կոծկում

Հայաստանում են Եվրախորհրդի ենթակայության տակ գործող Խոշտանգումների կոմիտեի անդամները:

Նպատակը` Հայաստանում խոշտանգումների կանխարգելման Կոնվենցիայով ստանձնած պարտավորությունների կատարման ընթացքին հետևելն է, օրենսդրական դաշտում, պրակտիկայում առկա խնդիրների մասին տեղեկանալը, ինչպես նաև խոշտանգումների կանխարգելմանն ուղղված պետության ձեռնարկած գործողությունների վերաբերյալ` իրավապաշտպանների գնահատականներին ծանոթանալը:  

Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը մեզ հետ զրույցում ասաց. "Մենք նշեցինք երեք հիմնական հաստատություններ, որոնք բարեփոխման չեն ենթարկվել. դա ոստիկանության բաժանմունքներն են, զինված ուժերը և հոգեբուժարանները: Այսինքն` մենք գտնում ենք, որ ոստիկանությունում ընդհանրապես Եվրոպայի խորհրդին անդամագրվելուց հետո ոչինչ չի արվել: Մարդը կարող է անազատության մեջ մնալ օրենքով սահմանված ժամկետից ավելի, մարդու նկատմամբ կարող է ձերբակալման որոշում չլինի, բայց մարդը կարող է գտնվել հետաքննիչի կամ օպերի աշխատասենյակում և` օրերով: Բռնություններ էլ կարող են կատարվել, բայց մնալ անհետևանք, կոծկվել: Նույնը վերաբերում է զինված ուժերին. այնքան փակ է այդ համակարգը. զինվորականների շրջանում այդ հանցագործությունները, որոնք հիմնականում ոչ կանոնադրական հարաբերությունների հետ են կապված` բռնություններ և այլն, հիմնականում մնում են չբացահայտված կամ կրկին անհետևանք են մնում: Այսինքն` մենք գտնում ենք, որ օրինակ` հոգեբուժարաններում պետությունը պարտավոր է կոնկրետ չափորոշիչներ սահմանել, օրինակ` սննդի, դեղորայքի": Ինչ վերաբերում է հոգեբուժարաններում կատարվող հարկադիր բուժմանը, ապա իրավապաշտպանը նկատում է, որ մարդը հարկադիր բուժման է ուղարկվում դատարանի կողմից, սակայն հարկադիր բուժումից հանելու հարցը որոշում է բժիշկը: Այսինքն` դատական վերահսկողություն պետք է կատարի դատարանը, բայց լիազորությունը տրված է բժշկին: Արթուր Սաքունցի փոխանցմամբ` հոգեբուժարաններում մահվան դեպքերի փաստով քրեական գործեր գրեթե չեն հարուցվում, բայց մահվան դեպքերը շատ են: "Ավելին` ոստիկանության վիճակագրության մեջ հոգեբուժարաններում մահվան դեպքերի վերաբերյալ վիճակագրություն չկա: Այդ մասով որևէ տող չկա: Քաղաքականության իրականացման ձևերից մեկը վիճակագրությունն է, բայց վիճակագրության մեջ այդ տողը չկա: Ըստ էության, դրանք չեն դառնում ճշմարիտ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի քննության առարկա", - նշեց իրավապաշտպանը: Եվ դա այն դեպքում, երբ մարդը տանը մահանում է, ստուգում են` արդյո՞ք բռնության հետքեր չկան: Նա միաժամանակ տեղեկացրեց, որ Չարենցավանի ոստիկանությունում ապրիլի 13-ին մահացած Վահան Խալաֆյանի դեպքով շատ լավ իրազեկված է ԵԽԽՎ-ի Խոշտանգումների կոմիտեն և շուտով համապատասխան հարցադրումներ կուղղվեն մեր պետությանը:

Ի դեպ, այսպիսի մի տարանջատում էլ կա. եթե քաղաքացին է քաղաքացու նկատմամբ բռնություն կիրառում, իրավապահները դրան քրեական օրենսգրքի հատկանիշներին համապատասխան են գնահատական տալիս, և դա ինչ-որ հետևանք ունենում է, իսկ եթե պետության որևէ համակարգի ներսում և կողմից է բռնություն կատարվում` դրան ընթացք չեն տալիս: Այսինքն` իրավունքին առնչվող այս կամ այն համակարգը դեռ մնում է տոտալիտար, պատժիչ դերում, այդ պատճառով էլ իրավապաշտպաններն այն համարում են "խիստ անբավարար":

ԱՂԲՅՈՒՐԸ`

http://www.zhamanak.com/article/15002/