Շենքը պետք է սկսել հիմքից

Բանակի և ծառայության խնդիրները մեզ` հայերիս համար բավականին խոցելի են, քանզի ինչպես մեր երկրի մյուս բնագավառները, այս ոլորտը ևս հեռու է կատարյալ լինելուց:

Թերություններն առկա են թե զորակոչային գործընթացում, թե բուն ծառայության ընթացքում: Նախօրեին խորհրդարանում պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովը  "Հասարակական վերահսկողությունը զինված ուժերի համալրման նկատմամբ" թեմայով կազմակերպել էր ընդլայնված աշխատանքային քննարկում, որի ընթացքում հասարակական կազմակերպությունները ներկայացրին զորակոչային գործընթացի ժամանակ իրենց արձանագրած խախտումները: Սակայն հարկ է նշել, որ ոչ պակաս խախտումներ կան նաև զորամասերում: Քննարկման մասնակից "Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ"  ՀԿ նախագահ Արթուր Սաքունցը մեզ հետ զրույցում ներկայացրեց այն հիմնական խնդիրները, որոնք առաջանում են ծառայության ընթացքում: Նրա խոսքերով, լրջագույն խնդիրներ են մահացությունները ծառայության ընթացքում, դատական պրոցեսները զինվորների նկատմամբ և, որ մշտականն է` ոչ կանոնադրական հարաբերությունները զինվորի եւ հրամանատարական կազմի միջեւ:

"Ես նամակ եմ ուղարկել պաշտպանության նախարարություն, պարզելու մեկ տարվա ընթացքում բանակում մահացության դեպքերը: Ստացել եմ պաշտոնական պատասխան, որ դա ծառայողական գաղտնիք է: Դա ծառայողական գաղտնիք լինել չի կարող, քանի որ քաղաքացիները պետք է իմանան ինչու է զինվորը խաղաղ ժամանակ մահացել",- ասաց Արթուր Սաքունցը:

Խոսելով զինվորների նկատմամբ ընթացող դատական գործերի վերաբերյալ Սաքունցն ընդգծեց, որ դրանք հաճախ փակ են լինում. "Անհասկանալի են դատական պրոցեսները զինծառայողների նկատմամբ, մանավանդ հեռավոր զորամասերում այդ դատերը փաստաբանների մեծ մասի, ՀԿ-ի համար հասանելի չեն, և այդ դատերը կարող են աչքից հեռու ընթանալ, ինչն էլ լուրջ մտահոգության առիթ է հանդիսանում: Օրինակ, Մատաղիսի զորամասից պարբերաբար բողոքներ ենք ստանում ոչ կանոնադրական հարաբերությունների, ծեծի, բռնության վերաբերյալ, որոնք էլ հաճախ դատական պրոցեսներով են ավարտվում": "Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի" նախագահը պատմեց, որ իրենք վերջերս դիմում են ստացել Մատաղիսի զորամասի զինծառայողի մորից: Զինվորին դատում են սպանության հոդվածով: Պատճառն այն է, որ սահմանում հերթապահող զինվորն իր քնի ժամին քնած է եղել: Նրան քնած տեսնելով հրամանատարը հայհոյել է ու քնից արթնացրել, զինվորն էլ հանկարծակիի է եկել և կրակել: Գնդակը դիպել է մեկ ուրիշ զինվորի ոտքին: Սաքունցը նշեց, որ ՀՀ Քրեական օրենսգրքում շատ հստակ նշվում է, որ երբ մարդուն հանկարծակի հասցնում ես հուզմունքի, նրա կատարած գործողությունները ակամայից են լինում. "Այժմ զինվորին դատում են, և նման գործերը մեր աչքից հեռու են ընթանում":

Արթուր Սաքունցը նկատեց, որ առավել ակտիվ վերահսկողություն հասարակական կազմակերպությունները կարող են իրականացնել զորակոչային գործընթացի նկատմամբ, քանզի այդ ժամանակ զորակոչիկը քաղաքացիական տիրույթում է գտնվում և դեռ զինվորական հսկողության տակ չի հայտնվել. "Հետագայում խնդիրները նվազեցնելու համար պետք է զորակոչի ընթացքում խախտումները հնարավորին չափով կրճատել, քանզի այդ գործընթացը մեզ ավելի հասանելի է: Շենքը պետք է սկսել հիմքից: Ճիշտ է, խոստանում են, որ հաշվի կառնեն մեր առաջարկները, օրենսդրական փոփոխություններ կկատարվեն, բայց հարց է` պրակտիկայում դրանք կկիրառվե՞ն: Հնարավոր է լավ օրենք լինի, բայց վատ կատարմամբ, ինչը մեր մոտ, ցավոք սրտի, օրինաչափություն է":

 Մեր այն հարցին, թե ինչպես է վերաբերում վերջին շրջանում զինծառայությունն ավարտածներին զինկոմիսարիատներ կանչելու, անգամ 10 օրով ծառայության տանելու դեպքերին, Սաքունցն ասաց. "Նման գործընթացներն օրենքով նախատեսված են, սակայն դրանց պարբերականությունը պետք է ճշտել, քանի որ մեզ համար հասկանալի չէ, թե ինչից ելնելով են հենց հիմա անում: Երբ մարդկանց չեն տեղեկացնում դրանց նպատակների, ժամկետների մասին, մարդկանց մոտ տագնապ է առաջանում: Խնդիրը ոչ թե այն է, որ նման զորավարժություններ են անում, այլ այն, թե ինչից ելնելով, մանավանդ այսօր որոշակի գործընթացներ են գնում տարածաշրջանում, պետք է պարզաբանումներ տրվեն, քանզի ինչքան շատ հարցեր են մնում անպատասխան, այնքան կասկածներն ու ենթատեքստը շատանում է":

ԱՂԲՅՈՒՐԸ` http://www.hayqdaily.am/